کلر

color

کلر (Cl) یک عنصر گازی است که به صورت یون (Cl-) توسط گیاهان جذب می شود، که علاوه بر تنظیم اسمزی، نقش بیوشیمیایی در گیاهان دارد. کلر در تجزیه مولکول آب در فتوسیستم II فتوسنتز دخالت دارد. چندین آنزیم از قبیل ATP آز، آلفا آمیلاز و آسپارژین سنتتاز جهت فعالیت به یون کلر نیاز دارند.

در ارتباط با نقش این عنصر در تنظیم اسمزی می توان گفت هنگامی که نمک ها از جمله (Cl-) در سلول تجمع می بابد یک شیب پتانسیل آبی در سلول بوجود می آید. که باعث وارد شدن آب به داخل سلول می شود و این امر آماس سلول را افزایش می دهد. اگر سلول مربوطه یک روزنه باشد، این فرایند هنگامی که آب به داخل سلول های محافظ وارد می گردد به باز شدن روزنه کمک می کند.

به دلیل پویایی زیاد یون کلر و قابل تحمل بودن غلظت های بالای آن ظاهرا یونی مناسب جهت حفظ تعادل بار الکتریکی زمانی که کاتیون هایی نظیر K+ از غشای سلولی انتقال می یابند، می باشد. کلر در خاک به شکل نمک های محلول نظیر NaCL، CaCL2 و MgCL2 وجود دارد. منشا اکثر کلر موجود در خاک از نمک های ته نشین شده در مواد مادری و نهشته های آتشفشانی می باشد. یون کلر اغلب آنیون غالب در عصاره بعضی از خاک های شور می باشد.

علائم کمبود کلر

مانند ساير عناصر، علائم کمبود این عنصر از گياهي به گياه ديگر متفاوت است، پژمردگي نوک پهنک برگ و سپس سبز زردي، برونزه شدن و بافت مردگي متداولترين علايم کمبود این عنصر هستند. همچنين محدود شدن رشد ريشه همراه با ريشه‌هاي جانبي و ضخيم و کوتاه و سرچماقي شدن از ويژگي‌هاي کمبود این عنصر مي باشد. در جو ممکن است برگ ها به صورت لوله اي، و پيچيده طويل تر از برگ هاي طبيعي و داراي رشد کمتر و نسبت به برگ هاي طبيعي شکننده تر گردند. در سيب زميني رنگ برگ ها، سبز روشن شده و داراي ظاهري زبر و خشن مي شوند (با برآمدگي هاي عمودي در سطح بالايي). در درخت نارگيل با کمبود این عنصر ، برگ هاي پير زرد رنگ و يا داراي پيسه (Mottling) نارنجي مي شوند و نوک و کناره برگ ها خشک مي شود.

color

علائم بیشبود کلر

زیادی این عنصر در خاک و اثرات سمی آن روی گیاهان بیشتر از کمبود آن مورد توجه قرار گرفته است. تاثیر اصلی غلظت بالای این عنصر در محلول خاک، افزایش فشار اسمزی آب خاک می باشد. که در نتیجه قابلیت استفاده آب برای گیاه را کاهش داده، باعث پژمردگی گیاه می شود. اکثر درختان میوه، انگور و گیاهان زینتی به یون کلر حساس می باشند و هنگامی که غلظت کلر برگ به 0/5 درصد ماده خشک برسد، علائم سوختگی برگ ها توسعه می یابد. در تنباکو و گوجه فرنگی ضخیم و لوله ای شدن برگ ها ممکن است بروز نماید.

سمیت کلر مانند سمیت بور می باشد، نوک و حاشیه برگ ها سوخته می شود و در مسمویت های شدید بافت‌های مرده در نوک برگ در تابستان زیاد شده تا حدی که نصف یا بیشتر قسمت انتهایی برگ می‌میرد. به دلیل شباهت بین مسمومیت کلر و بور تجزیه برگ در زمان بروز علائم قابل اهمیت است. در بحث سمیت کلر با افزایش میزان این عنصر در آب آبیاری مسمومیت ایجاد می شود. اما اگر عامل سمیت در خاک باشد با آبشویی می توان اثرات آن را کم کرد.

نقش های کلر در گیاه

کلر در تنظیم تورژسانس برخی از گیاهان همراه با یون پتاسیم عمل می‌کند. این عنصر برای فتوسنتز ضروری بوده و نقش آن در انتقال الکترون‌ها از آب به کلروفیل می‌باشد. این عنصر نقش خود را عمدتاً بصورت یون کلر در پروسه‌هائی نظیر تنظیم اسمزی، سیگنالینگ سلولی، هوموستازی، جنبش روزنه، تکثیر و تمایز سلولی، تنظیم PH، بارگیری آوند چوبی، رشد لوله ی گرده و موازنه بار در گیاهان آلی ایفا می‌کند. معلوم شده است که کلر برای شکستن مولکول آب در فتوسیستم نیز مورد نیاز است.
همچنین می‌تواند بطور غیرمستقیم و از طریق تنظیم اسمزی بصورت یک آنیون متحرک برای پتاسیم بر رشد گیاهی تاثیر بگذارد. افزایش رشد گیاه در اثر مصرف این عنصر، می‌تواند ناشی از تاثیر این عنصر در محدود نمودن بیماری ها، مانند لکه خاکستری برگ در نارگیل، پاخوره در گندم، پژمردگی کاکل در ذرت و سفیدک پودری در ارزن باشد. کاربرد کودهای حاوی کلر برای سبزیجات، چند روز قبل از برداشت، می‌تواند غلظت نیترات را در بافت ها از طریق جایگزینی این عنصر با نیترات کاهش دهد و در نتیجه کیفیت تغذیه ای سبزیجات را بالا ببرد.
این عنصر در واکنش‎های تنظیم فشار اسمزی و خنثی سازی کاتیون ‎ها دخالت دارد که در فرآیندهای بیوشیمیایی مهم می‎ باشند. این عنصر در ایفای نقش منگنز در تولید فتوسنتزی کربوهیدرات‎ ها و آزاد سازی اکسیژن شرکت می ‎کند. کلر وقتی Mn2+ الکترون را در فتوسنتز آزاد می‎ کند خنثی سازی الکتریکی را انجام می‎ دهد. این نقش کلر در فتوسنتز ضروری است و با این واقعیت که تقریبا معادل 10 درصد از کلر در کلروپلاست قرار گرفته تایید می ‎شود.

برای تبادل سریع گازی در برگ‎ ها در طول فرآیند فعال فتوسنتزی، سلول‎ های محافظ اپیدرمی روزنه‎ ها باید از طریق پمپاژ k+ از سلول‎ های مجاور به سلول‎ های محافظ، آماس یابند. انتقال k+ به سلول‎ های محافظ بسته به گونه گیاهی باید با آنیون‎ های آلی یا کلر خنثی شود.

آماس برگ ها

شواهدی دال بر از دست رفتن آماس برگ‎ ها در حالت کمبود کلر، این مفهوم را که کلر یک عامل فعال اسمزی است تایید می‎کند. برخی از فواید کوددهی کلر، مشارکت در افزایش پتانسیل آب و روابط رطوبتی در گیاه می‎باشد. در سلول‎های دیگر، سازگاری اسمزی کم باعث کاهش فشار تورمی سلول‎ها می‎شود که این موضوع بزرگ شدن سلول‎ها و تقسیم سلولی را محدود می‎کند. کاهش توسعه سلولی باعث کاهش اندازه برگ‎ها می‎شود که رایج ترین علائم کمبود کلر می‎باشد.
برای گیاهان که با کارایی زیاد عناصر غذایی را جذب و استفاده می‎کنند، عناصر غذایی در واکوئل‎ها تا زمان انتقال به اندام‎های در حال رشد ذخیره می‎شوند. کلر برای نگهداری موازنه بار الکتریکی در تونوپلاست ضروری است. در شرایط شور، کلر بخصوص در موازنه زیادی سدیم و نگهداری شرایط مناسب رطوبتی گیاه نقش مهمی را ایفا می‎کند.

انواع کودهای حاوی عنصر کلر

1.پتاسیم کلرید (KCl):

حاوی (47 درصد کلر) می باشد. کود کلرید پتاسیم با اسامی دیگری از جمله پتاسیم کلراید، سیلوبت، کلروپتاسیم، کلروپتاس نیز شناخته می شود. کلرید پتاسیم به خوبی در آب حل می شود و با آبیاری زمین های کشاورزی کودهای پتاس به ترکیبات محلول در خاک تبدیل می شوند، که با افزایش دما انحلال پذیری آن ها نیز افزایش می یابد. یکی از مزایای استفاده از کودهای کلرید پتاسیم در زمین های کشاورزی افزایش دسترسی گیاهان به سایر ترکیبات مفید مانند نیترات ها، فسفات، کلسیم و آمینواسیدهای ضروری است.

2.آمونیوم کلرید (NH4Cl):

حاوی (66 درصد کلر) می باشد. نام تجاری کلرید آمونیوم نشادر است. کود شیمیایی کلرید آمونیوم در کشاورزی به دلیل دارا بود نیتروژن فراوان، به حاصلخیزی خاک کمک بسیار زیادی می‌کند. که این امر بازدهی محصولات کشاورزی را به طور چشمگیری زیاد می کند.

3.کلسیم کلرید (CaCl2):

حاوی (65 درصد کلر) می باشد. یک ترکیب شیمیایی تشکیل شده از کلسیم و کلر است. این ماده در آب محلول است و هنگام حل شدن در آب، گرمای زیادی تولید می کند. این ماده به شدت رطوبت را جذب می کند و به عنوان نمگیر استفاده می‌شود. شکل ظاهری این ماده بدون آب به صورت کریستال سفید رنگ و بدون بو می‌باشد.

4.منیزیم کلرید (MgCl2):

حاوی (74 درصد کلر) می باشد. نمک های کلرید منیزیم در آب بسیار محلول بوده و به عنوان منبع یون های منیزیم که برای بسیاری از فعالیت های سلولی ضروری است.

5.سدیم کلرید (NaCl):

حاوی (66 درصد کلر) می باشد. سدیم کلراید که فرمول شیمیایی آن NaCL است، بیشتر به عنوان نمک شناخته می شود. در آب به راحتی حل می‌شود و در مایعات دیگر تا حدی محلول یا نامحلول است.کریستال‌هایی سفید رنگ هستند که بو ندارند اما طعم و مزه دارند.

با ما همراه باشید با مرغوب­ترین کودهای شیمیایی و مجربترین کارشناسان

نوشتهٔ پیشین
عناصر مورد نیاز گیاهان
نوشتهٔ بعدی
کلسیم

با ما درتماس باشید

744 0100 0917

اگر در ارتباط با کودهای شیمیایی نیاز به مشاوره داشتید میتوانید شماره همراه خود رار وارد کنید تا مشاورین ما با شما تماس بگیرند.

این فیلد را پر کنید
مطالب مفید
error: Content is protected !!