مراحل انجام آزمون شیمیایی خاک

آنالیز خاک

در آزمایشگاه خاک کشاورزی آزمایش های فیزیکی، شیمیایی و فلزات سنگین بر روی نمونه های خاک انجام می شود. این آزمایش ها به منظور تعیین مواد محلول و کیفیت خاک کشاورزی برای کشت های مختلف انجام می شود. چرا که کیفیت خاک عامل مهمی در رشد و نمو گیاه محسوب می شود.

آزمایش های خاک شامل سه مرحله می باشد:

 الف) نمونه برداری و آماده سازی نمونه خاک

 ب) تهیه عصاره اشباع

ج) انجام آزمایش و دستیابی به نتایج آزمایشگاهی و نهایتاً توصیه برای افزودن عناصر و مواد غذایی مورد نیاز

عموماً در آزمایش شیمیایی خاک در آزمایشگاه خاکشناسی پارامترهای زیر مورد سنجش قرار میگیرند:

  • میزان مواد مغذی مورد نیاز گیاهان شامل اشکال مختلف نیتروژن موجود در آب، خاک و گیاه از جمله نیتروزن کل، نیترات و آمونیوم
  • اشکال مختلف فسفر
  • کاتیونها مانند سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیم
  • میزان موادآلی (درصد کربن آلی) موجود در خاک و گیاه، همچنین درصد رطوبت موجود در خاک
  • اندازه گیری اسیدیته (PH) و قابلیت هدایت الکتریکی(EC)  خاک و گیاه
  • اندازه گیری میزان عناصر مورد نیاز گیاهان مانند بور، آهن، منگنز، مس و روی و همچنین فلزات سنگین
  • بافت خاک شامل اندازه ذرات رس، سیلت و شن
  • دانه بندی
  • کربنات و بی کربنات
  • گچ و آهک

آزمایش خاک کشاورزی

در صورت امکان بهتر است هر ساله توسط یک آزمایشگاه معتمد انجام شود. بهترین زمان آزمایش خاک فصل پاییز (قبل از کاشت گیاه) و اوایل بهار (قبل از شروع رشد گیاه) می باشد. در این صورت کشاورز زمان کافی برای تهیه کودهای مورد نیاز زمین و گیاه و همین طور کودپاشی را دارد.

آزمایش خاک کشاورزی، یک فعالیت اساسی در مدیریت خاک و تولید محصولات کشاورزی است. این آزمایش باعث شناسایی و اندازه‌گیری عناصر مغذی و مواد آلی در خاک می‌شود و به کشاورزان کمک می‌کند تا بتوانند نیازهای محصولات خود به ترتیب نیاز خاک و نیاز گیاهان را تامین کنند.

برخی از مواردی که در آزمایش خاک کشاورزی اندازه‌گیری می‌شوند، عبارتند از:

1. pH خاک: این پارامتر نشان دهنده اسیدی یا شیرینی خاک است و بر اساس آن، می‌توان تعیین کرد که کدام محصولات بهترین رشد را در آن خاک دارند.

2. عناصر مغذی خاک: اندازه‌گیری عناصر مغذی مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، سولفات و غیره، به کشاورزان کمک می‌کند تا بتوانند بهترین کودها و روش‌های کشت را برای هر محصول انتخاب کنند.

3. مواد آلی خاک: اندازه‌گیری مواد آلی مانند هوموس، نیتروژن آلی، فسفر آلی و غیره، به کشاورزان کمک می‌کند تا بتوانند بهترین روش‌های کشت و تغذیه گیاهان را انتخاب کنند.

4. سایر پارامترهای خاک مانند درصد رطوبت، تراکم، روغنی بودن، غلظت نمک و غیره.

آزمایش خاک کشاورزی می‌تواند به کشاورزان کمک کند تا بهترین روش‌های کشت و تغذیه گیاهان را برای خاک خود انتخاب کنند و بتوانند بهترین عملکرد و عملکرد بیشتر از محصولات خود را داشته باشند.

آزمایش آب کشاورزی

برای کیفیت سنجی آب کشاورزی در آزمایشگاه آب کشاورزی پارامترهای فیزیکی، شیمیایی، میکروبی و فلزات سنگین آنالیز می شود. آب بی کیفیت برای کشاورزی یک عامل محدود کننده محسوب می شود. تأمین آب با کیفیت مناسب تأثیر بسیار مهمی در نوع محصول کشت شده و همین طور در کیفیت آن دارد. آب بی کیفیت علاوه بر مشکلاتی که بر روی زراعت و محصول دارد کیفیت خاک را نیز تغییر می دهد.

در آزمایشگاه پارامترهای خیلی مهم آب کشاورزی که آنالیز می شود عبارتند از: اندازه گیری اسیدیته (PH) و قابلیت هدایت الکتریکی(EC)  می باشد که تأثیر مستقیمی در بهره وری کشاورزی دارد. تحمل گیاهان نسبت به شوری را می توان در چهار دسته حساس، نسبتاً حساس، نسبناً مقاوم و مقاوم تقسیم کرد. در حساسیت گیاهان به شوری علاوه بر کل شوری، غلطت تک تک یون ها نیز مهم است. دلیل این امر آن است حساسیت گیاهان و به خصوص برگهای آنها به هر یک از یون ها متفاوت است. مثلا برگهای بعضی از گیاهان به یون های سدیم و کلر بسیار حساس هستند که باید در نظر گرفته شود.

علاوه بر پارامترهای ذکر شده آزمایش دقیق یک سری پارامترهای دیگر نیز در آزمایشگاه آب کشاورزی ضروری می باشد. از جمله این پارامترها می توان به یون سدیم، کلسیم، کلراید، TDS، pH، بور و … اشاره کرد. با افزایش یون سدیم در آب آبیاری کشاورزی باعث می شود که نفوذپذیری خاک کاهش پیدا کند. کاهش نفوذپذیری خاک موجب پایین آمدن کیفیت خاک کشاورزی و حاصلخیزی آن می شود. در حالی با افزایش میزان شوری آب آبیاری میزان نفوذپذیری خاک افزایش پیدا می کند. وجود غلظت بالای سدیم در آب آبیاری باعث بروز سمیت در گیاه نیز می شود. بقیه پارامترها نیز تأثیرات متفاوتی روی گیاهان و همین طور کیفیت خاک دارد که ضرورت آزمایش را مشخص می کند.

دسترسی به آب و خاک مناسب برای کشاورزی یکی از عوامل مهم در به حداکثر رساندن راندمان تولید است. کشاورزان برای تعیین کیفیت آب و خاک کشاورزی باید نمونه را برای آزمایش به یک آزمایشگاه کشاورزی ارسال کنند. نمونه ای که کشاورز به آزمایشگاه ارسال می کند باید نماینده کل تمامی خاک مزرعه باشد. در واقع نمونه برداری یک امر بسیار حساس از مراحل تعیین کیفیت آب و خاک مزارع و باغات است.

برخی از پارامترهایی که در آزمایش آب کشاورزی اندازه‌گیری می‌شوند، عبارتند از:

1. pH آب: این پارامتر نشان دهنده اسیدی یا شیرینی آب است و بر اساس آن، می‌توان تعیین کرد که کدام محصولات بهترین رشد را در آن آب دارند.

2. سطح نمک: این پارامتر نشان دهنده غلظت نمک در آب است و بر اساس آن، می‌توان تعیین کرد که آیا آب قابل استفاده برای کشت و تولید محصولات است یا خیر.

3. عناصر معدنی: اندازه‌گیری عناصر معدنی مانند کلر، آهن، منیزیم، کلسیم و غیره، به کشاورزان کمک می‌کند تا بتوانند بهترین روش‌های آبیاری، کوددهی و تغذیه گیاهان را برای هر محصول انتخاب کنند.

4. بار آلودگی: اندازه‌گیری بار آلودگی به عناصر مانند سرب، جیوه، آرسنیک و غیره، به کشاورزان کمک می‌کند تا بتوانند آب آلوده را شناسایی کنند و از استفاده از آن برای آبیاری و تغذیه گیاهان خود خودداری کنند.

5. سایر پارامترهای آب مانند درصد رطوبت، میزان مواد آلی، غلظت اکسیژن، روغنی بودن و غیره.

آزمایش آب کشاورزی می‌تواند به کشاورزان کمک کند تا بهترین روش‌های آبیاری، کوددهی و تغذیه گیاهان را برای خاک خود انتخاب کنند و بتوانند بهترین عملکرد و عملکرد بیشتر از محصولات خود را داشته باشند. این آزمایش همچنین به کشاورزان کمک می‌کند تا منابع آب مورد استفاده خود را به بهترین نحو مدیریت کنند و باعث کاهش ضایعات آب و بهینه‌سازی مصرف منابع آب شوند.

 

اهدافی که از آزمایش های خاک دنبال می شود:

  • تشخیص خاکهای دارای کمبود قبل از کشت و یا در طول دوره رشد گیاه بطوریکه بتوان بر اساس آن مقدار کود لازم را توصیه و رفع کمبود نمود.
  • تعیین سرنوشت کودهای اضافه شده به خاک و ردیابی تغییرات حاصله در قابلیت استفاده عناصر غذائی این کودها پس از وارد شدن به خاک.
  • پیش آگاهی دادن درباره نقاطی که ممکن است در نتیجه مصرف بی رویه کودها، فاضلابها و فضولات در خاک باعث مسمومیت در گیاه، انسان و یا حیوانات شود.
  • تعیین نقاطی که خاک آنها از نظر غلظت عناصر به حد سمیت رسیده و باید از مصرف بیشتر عناصر در آنها به هر شکلی خودداری نمود.
  • دو هدف اخیر در حفظ محیط زیست دارای اهمیت فوق العاده ای می باشند.
آزمایش خاک
نوشتهٔ پیشین
رفع شوری خاک
نوشتهٔ بعدی
نگاهي به وضعيت خاك‌هاي ايران

با ما درتماس باشید

744 0100 0917

اگر در ارتباط با کودهای شیمیایی نیاز به مشاوره داشتید میتوانید شماره همراه خود رار وارد کنید تا مشاورین ما با شما تماس بگیرند.

این فیلد را پر کنید
مطالب مفید
error: Content is protected !!